เวลามีคนเอาโฉนดมาวางบนโต๊ะแล้วถามว่า “ใบนี้ได้เงินเท่าไหร่” คำตอบที่เจอบ่อยที่สุดในตลาดคือ “ประมาณ 50-70% ของราคาประเมิน” ซึ่งฟังเหมือนตอบ แต่ยังไม่ได้ตอบ เพราะช่วง 50 ถึง 70 ต่างกันเป็นเงินหลายแสนบาทบนทรัพย์ราคาเท่ากัน สิ่งที่ InnoHome อยากให้เข้าใจก่อนคือ ตัวเลขที่คุณจะได้มาจากสูตรที่มีขั้นตอนชัดเจน ถ้ารู้สูตรนี้ คุณคำนวณคร่าว ๆ ได้เองก่อนส่งเอกสารให้ใคร
ขายฝาก คือการขายทรัพย์โดยมีข้อตกลงว่าผู้ขายมีสิทธิ์ไถ่คืนได้ภายในกำหนด ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 491 จุดสำคัญคือ วันที่จดทะเบียนที่สำนักงานที่ดิน กรรมสิทธิ์โอนไปเป็นชื่อผู้รับซื้อฝากจริง ไม่ใช่การจดภาระไว้หลังโฉนดเหมือนจำนอง สิ่งที่คุณถือไว้คือสิทธิ์ไถ่คืน ซึ่งที่ดินกำหนดเวลาไถ่ได้ไม่เกิน 10 ปีตามมาตรา 494 ความต่างข้อนี้เป็นเหตุผลที่ทำให้ขายฝากได้วงเงินสูงกว่าจำนอง
ราคาประเมินที่เอามาคิดวงเงิน ประเมินจากอะไร
ความสับสนเรื่อง % วงเงินเกือบทั้งหมดเกิดจากการคุยกันอยู่คนละตัวเลขโดยไม่รู้ตัว วิธีประเมินราคาทรัพย์ในวงการจำนอง-ขายฝากมีหลายแบบ แต่ที่ใช้จริงมี 3 แบบ
- ประเมินจากราคาตลาด (market approach) — เทียบกับทรัพย์แบบเดียวกันในพื้นที่นั้นที่ประกาศขายและขายจบจริง ตรงกับคำถาม “ถ้าต้องขายทรัพย์นี้ จะขายได้เท่าไหร่” มากที่สุด
- ประเมินจากรายรับ (income approach) — คิดจากรายได้ที่ทรัพย์ทำได้ เช่น ค่าเช่า ใช้กับทรัพย์ที่มีผู้เช่าอยู่หรือสร้างรายได้ประจำ
- ราคาประเมินราชการ (กรมธนารักษ์) — ใช้คิดค่าธรรมเนียมและภาษีที่สำนักงานที่ดิน มักต่ำกว่าราคาซื้อขายจริงมาก
InnoHome ใช้ 2 แบบแรกเป็นหลัก ราคาประเมินราชการใช้เป็นข้อมูลประกอบ ไม่ใช่ตัวที่เอามาคิดวงเงิน — เวลาใครบอกว่า “ได้ 60%” คำถามที่ต้องถามกลับคือ 60% ของราคาที่ประเมินด้วยวิธีไหน
ขายฝากได้วงเงินกี่ % กางสูตรทีละขั้น
สูตรที่ระบบประเมินของเราใช้มี 2 ขั้น
- หาราคาประเมิน = เนื้อที่ × ราคาต่อหน่วยที่ซื้อขายกันจริงในพื้นที่นั้น
- คูณ % ตามประเภทสัญญา — ขายฝากได้มากกว่าจำนอง เพราะกรรมสิทธิ์โอนไปตั้งแต่วันจดทะเบียน
เทียบกับราคาตลาดซึ่งเป็นตัวเลขที่คนทั่วไปใช้เทียบ ตัวเลขที่ระบบคิดให้เป็นจุดเริ่มคือ ขายฝากราว 54% ของราคาตลาด และ จำนองราว 36%
ถ้าเคยเห็นเราเขียนว่าวงเงินสูงสุด 70% ของราคาตลาด แล้วสงสัยว่าทำไมบทความนี้บอก 54% ทั้งสองเป็นคนละจุดบนช่วงเดียวกัน 54% คือจุดเริ่มที่ระบบคิดให้ก่อนสำหรับทรัพย์ทั่วไป · 70% คือเพดาน ที่ทรัพย์ในกรุงเทพฯ ปริมณฑล และหัวเมืองใหญ่ซึ่งขายต่อได้ง่ายจะไปถึง · และต่ำกว่า 54% เมื่อทรัพย์อยู่ในจังหวัดที่ตลาดซื้อขายไม่คึกคัก สิ่งที่ตัดสินว่าเคสของคุณอยู่จุดไหนมีคำถามเดียว คือ ถ้าต้องขายทรัพย์นี้ต่อ จะขายได้เร็วแค่ไหนและได้ราคาเท่าไหร่
ทำไมเราไม่ปล่อยวงเงินสูงสุดที่ทรัพย์รับได้
เรื่องที่ควรรู้ก่อนดูตัวเลขวงเงิน คือกรณีที่แย่ที่สุดของสัญญานี้ — ไถ่ถอนไม่ทันแล้วทรัพย์หลุดไปเป็นของผู้รับซื้อฝาก เพราะกรรมสิทธิ์โอนไปตั้งแต่วันจดทะเบียน การไถ่ถอนไม่ทันจึงไม่ใช่แค่เสียดอกเบี้ย แต่คือทรัพย์ไม่กลับมา
วงเงินที่สูงขึ้นหมายถึงยอดที่ต้องไถ่คืนสูงขึ้นและโอกาสไถ่ถอนทันลดลง ทีมประเมินของเราจึงเสนอวงเงินที่ประเมินว่าไถ่ถอนไหว ไม่ใช่วงเงินสูงสุดที่ทรัพย์จะรับได้ เพราะวงเงินสูงสุดคือวงเงินที่เสี่ยงหลุดมากที่สุด ถ้าต้องการวงเงินสูงกว่าที่ประเมินให้ สิ่งที่ควรถามตัวเองก่อนคือยอดรายเดือนที่ตามมาจ่ายไหวจริงไหม
ตัวอย่างคำนวณ — ที่ดิน 100 ตารางวา ได้เงินเท่าไหร่
สมมติที่ดินเปล่า 100 ตารางวา ในพื้นที่ที่ราคาซื้อขายจริงอยู่ที่ตารางวาละ 25,000 บาท
| รายการ | วิธีคิด | จำนวนเงิน |
|---|---|---|
| ราคาประเมิน (จากราคาตลาด) | 100 ตร.ว. × 25,000 | 2,500,000 บาท |
| วงเงินขายฝาก (จุดเริ่ม) | 2,500,000 × 54% | 1,350,000 บาท |
| ถ้าทำเลดีถึงเพดาน | 2,500,000 × 70% | 1,750,000 บาท |
| วงเงินจำนอง (จุดเริ่ม) | 2,500,000 × 36% | 900,000 บาท |
ตัวเลขนี้คำนวณตามสูตร ไม่ใช่ข้อเสนอจริง · จำนองได้น้อยกว่า เพราะกรรมสิทธิ์ยังเป็นชื่อคุณ ถ้าผิดนัดผู้รับจำนองต้องบังคับจำนองผ่านศาลแล้วขายทอดตลาด ซึ่งใช้เวลาและมีค่าใช้จ่ายทางกฎหมาย (เทียบละเอียดในบทความ ขายฝาก vs จำนอง)
อยากรู้ว่าทรัพย์ของคุณอยู่จุดไหนของช่วง 54-70%
คำนวณคร่าว ๆ เองได้จากสูตรข้างบน แต่ตัวเลขจริงต้องดูราคาซื้อขายในพื้นที่ สภาพทรัพย์ และเอกสาร ส่งรูปโฉนดมาให้ทีมประเมินดู รู้วงเงินใน 1-3 วัน ประเมินฟรี ไม่ผูกมัด
วงเงินที่อนุมัติ ไม่ใช่เงินที่ได้เข้ามือ
นี่เป็นจุดที่ทำให้คนเซ็นสัญญาแล้วรู้สึกว่าได้เงินน้อยกว่าที่คุยไว้ ทั้งที่วงเงินไม่ได้เปลี่ยน เพราะค่าใช้จ่ายบางก้อนถูกหักจากวงเงินในวันโอน ไม่ได้เรียกเก็บแยก · ใช้วงเงิน 1,350,000 บาทจากตัวอย่างเดิม แสดง 2 อัตราเพื่อให้เห็นช่วงจริง
| รายการ | ที่ 0.75% ต่อเดือน (อัตราต่ำสุดตามประกาศ) | ที่ 1.25% ต่อเดือน (เพดานตามกฎหมาย) |
|---|---|---|
| วงเงินอนุมัติ | 1,350,000 | 1,350,000 |
| ค่าบริการจัดหานายทุน | −67,500 | −67,500 |
| ดอกเบี้ยล่วงหน้า 3 เดือน | −30,375 | −50,625 |
| เหลือก่อนค่าใช้จ่ายที่สำนักงานที่ดิน | 1,252,125 | 1,231,875 |
| ยอดรายเดือน เริ่มงวดที่ 4 | 10,125 | 16,875 |
| ต้นทุนรวมปีแรก | 189,000 บาท | 270,000 บาท |
อ่านคอลัมน์ไหน 0.75% ต่อเดือนเป็นอัตราต่ำสุดตามประกาศ สัญญาส่วนใหญ่สูงกว่านั้น · 1.25% ต่อเดือนเป็นเพดานตามกฎหมาย (ตัวเลขจริงอยู่หัวข้อถัดไป)
ค่าใช้จ่ายที่สำนักงานที่ดินยังไม่รวมในตารางนี้ เพราะคิดจากราคาประเมินราชการ ไม่ใช่จากวงเงิน — ค่าธรรมเนียมการโอน 2% ของราคาที่สูงกว่าระหว่างราคาซื้อขายกับราคาประเมินราชการ ฝั่งจำนองมีค่าจดจำนอง 1% ของวงเงิน ตัวเลขจริงจะอยู่ในใบเสนอครบทุกก้อนก่อนเซ็น · บรรทัด ต้นทุนรวมปีแรก ใช้เทียบข้อเสนอจากหลายเจ้าได้ตรงกว่าเทียบ % ดอกเบี้ยรายตัว
ตัวเลขจริงจากสัญญาในระบบ 154 ฉบับ
หัวข้อนี้คือสิ่งที่เกิดขึ้นจริงในสัญญาที่จดทะเบียนแล้วและอยู่ในระบบติดตามของเรา (วัด 30 ก.ย. 2569) · ระบบติดตามนี้เพิ่งเริ่มใช้ จึงยังไม่ครบทุกสัญญาที่เราทำมา ตัวเลขข้างล่างเป็นภาพของชุดข้อมูลนี้ ไม่ใช่สถิติทั้งหมดของบริษัท
| เรื่อง | ตัวเลขจริง |
|---|---|
| วงเงินที่พบมากที่สุด | 1-3 ล้านบาท คิดเป็น 49% ของสัญญาทั้งหมด |
| วงเงินค่ากลาง | 1,350,000 บาท (ต่ำสุด 300,000 สูงสุด 18,000,000) |
| อัตราที่พบมากที่สุด | 1.25% ต่อเดือน (15% ต่อปี) คิดเป็น 88% ของสัญญา |
| อัตราต่ำสุดในชุดข้อมูลนี้ | 0.92% ต่อเดือน (11.05% ต่อปี) |
| ดอกเบี้ยล่วงหน้าค่ากลาง | 3 เดือน (พบตั้งแต่ 2 ถึง 12 เดือน · จาก 151 ฉบับที่กรอกช่องนี้) |
เราแสดงตัวเลขนี้เพราะคุณควรเห็นก่อนตัดสินใจ อัตราเริ่มต้น 0.75% ต่อเดือนที่เราประกาศไว้เป็น อัตราต่ำสุด ไม่ใช่อัตราที่ทุกเคสจะได้ — เคสที่ได้อัตรานี้มีจริง แต่อยู่นอกชุดข้อมูลข้างบน อัตราจริงขึ้นกับทรัพย์และวงเงิน ซึ่งจะบอกเป็นจำนวนเงินต่อเดือนก่อนเซ็น
เพดาน 1.25% ต่อเดือนมีที่มาทางกฎหมาย พ.ร.บ.คุ้มครองประชาชนในการทำสัญญาขายฝากที่ดินเพื่อเกษตรกรรมหรือที่อยู่อาศัย พ.ศ. 2562 กำหนดว่าสินไถ่ต้องไม่เกินราคาขายฝากบวกประโยชน์ตอบแทนไม่เกิน 15% ต่อปี ซึ่งเท่ากับ 1.25% ต่อเดือน · ขอบเขต พ.ร.บ. นี้คุ้มครองเฉพาะผู้ขายฝากที่เป็นบุคคลธรรมดาและทรัพย์เป็นที่อยู่อาศัยหรือที่ดินเพื่อเกษตรกรรม ถ้าเป็นนิติบุคคลหรือทรัพย์เชิงพาณิชย์ เคสนั้นไม่อยู่ใต้ พ.ร.บ. นี้
อะไรทำให้วงเงินขึ้น อะไรทำให้ลง
ทุกข้อในตารางนี้ตอบคำถามเดียวกัน คือทรัพย์นี้ขายต่อได้ง่ายแค่ไหน เราไม่เช็กเครดิตบูโร เพราะพิจารณาจากโฉนดและทรัพย์เป็นหลัก แต่ไม่ได้แปลว่าทุกเคสผ่าน สิ่งที่ทำให้วงเงินต่ำลงอยู่ที่ตัวทรัพย์และเอกสาร (อ่านวิธีเตรียมทรัพย์ก่อนประเมิน)
| ทำให้วงเงินขึ้นไปทางเพดาน 70% | ทำให้วงเงินต่ำกว่าจุดเริ่ม 54% |
|---|---|
| ทำเลที่มีคนซื้อขายจริง — กรุงเทพฯ ปริมณฑล หัวเมืองใหญ่ | จังหวัดที่ไม่มีราคาซื้อขายจริงให้เทียบ |
| เอกสารสิทธิ์เป็นโฉนด (น.ส.4) โอนและขายต่อได้ตามปกติ | เอกสารสิทธิ์ประเภทอื่นที่มีข้อจำกัดในการโอน |
| มีทางเข้าออกชัดเจน ทางสาธารณะหรือภาระจำยอมที่จดไว้ | ติดภาระผูกพันที่ต้องเคลียร์ก่อน เช่น อยู่ระหว่างบังคับคดี |
| ชื่อในโฉนดครบและพร้อมเซ็นทุกคน | เอกสารไม่ครบ หรือชื่อในโฉนดไม่ตรงกับผู้มาติดต่อ |
| มีแผนไถ่ถอนที่อธิบายได้ | ขอวงเงินสูงกว่าที่ทรัพย์รับได้ จนโอกาสไถ่ถอนทันต่ำเกินไป |
| สิ่งปลูกสร้างตรงกับที่ระบุในโฉนด | ประเมินให้ไม่ได้ — ที่นา · ที่ตาบอด · บ่อน้ำเกินครึ่งแปลง |
ข้อสุดท้ายฝั่งขวาเป็นข้อที่เราปฏิเสธบ่อยที่สุด และเลือกบอกตรง ๆ แม้จะเสียดีล เพราะการปล่อยวงเงินที่ไถ่ถอนไม่ไหวคือการเลื่อนปัญหาออกไปหนึ่งปีแล้วทรัพย์หลุดทีหลัง
ถ้าไถ่ถอนไม่ทัน เกิดอะไรขึ้น
ถ้าครบกำหนดไถ่แล้วยังไม่ได้ไถ่ถอนและไม่ได้ต่อสัญญา ทรัพย์เป็นของผู้รับซื้อฝากตามผลของสัญญา เพราะกรรมสิทธิ์โอนไปแล้วตั้งแต่วันจดทะเบียน ไม่มีขั้นตอนฟ้องร้องมาคั่น และถ้าไม่ไถ่ถอน ทรัพย์ไม่กลับมา สิ่งที่กฎหมายให้ไว้กับผู้ขายฝากที่อยู่ใต้ พ.ร.บ. ปี 2562 มี 2 ข้อ
- สิทธิ์ใช้ประโยชน์ในทรัพย์ต่อ — ผู้ขายฝากมีสิทธิ์ครอบครองและใช้ทรัพย์เพื่ออยู่อาศัยหรือทำเกษตรกรรมต่อไปจนถึงวันที่หมดสิทธิ์ไถ่ โดยไม่ต้องเสียค่าตอบแทนให้ผู้รับซื้อฝาก ข้อนี้เป็นสิทธิ์ตามกฎหมาย ไม่ใช่ข้อในสัญญา จึงไม่ต้องไปหาในแบบพิมพ์ของกรมที่ดิน
- ไถ่ถอนก่อนครบกำหนดได้ — ผู้รับซื้อฝากเรียกค่าเสียโอกาสได้ไม่เกิน 2% ต่อปีของราคาขายฝาก คิดตามระยะเวลาที่เหลือ
ทางป้องกันที่ใช้ได้จริงคือเลือกวงเงินที่ยอดรายเดือนจ่ายไหวตลอดสัญญา และคุยเรื่องแผนไถ่ถอนให้จบก่อนเซ็น
อยากรู้วงเงินที่ทรัพย์ของคุณได้จริง ทำยังไง
สูตรในบทความนี้ใช้คำนวณคร่าว ๆ ได้ทันที แต่ตัวเลขที่เอาไปตัดสินใจได้ต้องดูของจริง 3 อย่าง คือราคาซื้อขายในพื้นที่นั้น สภาพทรัพย์ และเอกสารสิทธิ์ ขั้นแรกใช้แค่รูปโฉนดก็ประเมินให้ได้ รู้ผลภายใน 1-3 วัน และได้กลับมาเป็นใบเสนอที่แสดงจำนวนเงินครบทุกก้อน
ขอประเมินวงเงินฟรี →
แอดไลน์ InnoHome
ตัวเลขในบทความนี้เป็นอัตราและสูตรที่ใช้อยู่ ณ วันที่ 30 กันยายน 2569 · วงเงินและอัตราจริงขึ้นกับทรัพย์และวงเงินของแต่ละเคส · บทความนี้ให้ข้อมูลทั่วไป ไม่ใช่ข้อเสนอและไม่ใช่ความเห็นทางกฎหมาย · บริษัท อินโนเวสเตอร์ จำกัด