สัญญาขายฝากฝั่งนายทุน 7 ข้อที่ต้องเช็คก่อนจดทะเบียน

-
-
-

นายทุนที่เพิ่งเริ่มรับซื้อฝากมักโฟกัสอยู่ 2 ตัวเลข คือราคาขายฝากกับผลตอบแทนต่อปี แล้วปล่อยเรื่องสัญญาขายฝากให้ “ไปว่ากันที่สำนักงานที่ดิน” แต่สิ่งที่ InnoHome อยากให้เข้าใจก่อนคือ ข้อในสัญญาและหน้าที่ตามกฎหมายของฝั่งนายทุนเอง มีผลกับเงินที่จะได้คืนพอ ๆ กับตัวเลข เช่น ในดีลที่อยู่ใต้ พ.ร.บ.ขายฝาก 2562 นายทุนต้องส่งหนังสือแจ้งผู้ขายฝากก่อนครบกำหนด ถ้าไม่ส่ง เงินที่วางแผนจะได้คืนอาจถูกเลื่อนออกไปอีกหลายเดือน

สัญญาขายฝากคืออะไร ในมุมของนายทุน

ขายฝากคือสัญญาซื้อขายที่กรรมสิทธิ์ในทรัพย์โอนไปยังผู้ซื้อฝาก (นายทุน) ทันที โดยมีข้อตกลงว่าผู้ขายฝากไถ่ทรัพย์คืนได้ภายในเวลาที่กำหนด ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 491 สำหรับที่ดิน บ้าน หรือคอนโด ต้องทำเป็นหนังสือและจดทะเบียนต่อเจ้าพนักงานที่สำนักงานที่ดิน (มาตรา 456) และกำหนดเวลาไถ่ต้องไม่เกิน 10 ปี (มาตรา 494)

คำที่ใช้ในบทความนี้: ราคาขายฝาก คือเงินที่นายทุนจ่ายให้ผู้ขายฝากในวันจดทะเบียน · สินไถ่ คือยอดที่ผู้ขายฝากต้องชำระเพื่อไถ่ทรัพย์คืน · ยอดทยอยไถ่ถอน คือเงินที่ผู้ขายฝากทยอยชำระระหว่างสัญญา ถ้าอยากเห็นมุมของเจ้าของทรัพย์ อ่านได้ใน สัญญาขายฝากอ่านยังไง จุดไหนต้องระวังก่อนเซ็น

เช็คก่อนว่าดีลอยู่ใต้ พ.ร.บ.ขายฝาก 2562 ไหม

พ.ร.บ.คุ้มครองประชาชนในการทำสัญญาขายฝากที่ดินเพื่อเกษตรกรรมหรือที่อยู่อาศัย พ.ศ. 2562 ใช้เฉพาะเมื่อ ผู้ขายฝากเป็นบุคคลธรรมดา และทรัพย์เป็น ที่อยู่อาศัยหรือที่ดินเพื่อเกษตรกรรม (มาตรา 4 และ 6) โดยดูจากการใช้ทรัพย์จริง แม้สารบัญจดทะเบียนจะระบุเป็นอย่างอื่น และข้อตกลงใดที่ขัดกับ พ.ร.บ. นี้เป็นโมฆะ

ดีลที่ผู้ขายฝากเป็นนิติบุคคล หรือทรัพย์ไม่ได้ใช้อยู่อาศัยหรือเกษตรกรรม ใช้บทบัญญัติทั่วไปใน ป.พ.พ. ซึ่งควรให้ทนายตรวจเป็นรายดีล ทุกข้อด้านล่างที่อ้างมาตราของ พ.ร.บ. ใช้กับดีลที่อยู่ในขอบเขตนี้เท่านั้น

ข้อ 1 ราคาขายฝากต้องตรงกับเงินที่โอนจริง

ในดีลใต้ พ.ร.บ. ทั้งเพดานสินไถ่และค่าเสียโอกาสเมื่อไถ่ก่อนกำหนดคิดจากราคาขายฝาก ถ้าราคาในสัญญาไม่ตรงกับเงินที่ผู้ขายฝากได้รับ หรือมีการหักเงินก้อนใดก่อนโอนโดยไม่แยกให้ชัด อาจเกิดคำถามว่า “ราคาขายฝากที่แท้จริง” คือเท่าไหร่ ซึ่งอาจกระทบเพดานในข้อ 2

สิ่งที่นายทุนควรมีในมือวันโอน: หลักฐานการโอนเงินตามสัญญา และรายการค่าใช้จ่ายที่แยกบรรทัดว่าใครจ่ายอะไร ถ้าดีลมีค่าใช้จ่ายที่หักจากเงินที่ผู้ขายฝากได้รับ ควรให้ทนายดูก่อนว่ากระทบเพดานสินไถ่หรือไม่

ข้อ 2 สินไถ่ต้องไม่เกินเพดานตามกฎหมาย

สำหรับดีลใต้ พ.ร.บ. มาตรา 8 กำหนดว่าสินไถ่ต้องไม่เกินราคาขายฝากรวมกับประโยชน์ตอบแทนไม่เกิน 15% ต่อปี และเงินหรือประโยชน์ใด ๆ ที่ผู้ซื้อฝากได้รับจากผู้ขายฝากเนื่องจากการขายฝาก ให้ถือเป็นส่วนหนึ่งของสินไถ่ที่ชำระแล้ว

ยอดทยอยไถ่ถอนที่รับระหว่างสัญญาจะนับเข้ากับสินไถ่อย่างไร ควรให้ทนายยืนยันตามสัญญาของแต่ละดีล และตกลงวิธีคิดยอดคงเหลือในวันไถ่เป็นลายลักษณ์อักษรตั้งแต่ต้น พร้อมเก็บหลักฐานการรับเงินทุกงวด เพื่อไม่ให้ตัวเลขสองฝ่ายไม่ตรงกันตอนจบสัญญา

ข้อ 3 วันครบกำหนดไถ่ต้องเป็นวันที่ชัดเจน

สัญญาควรระบุวันครบกำหนดไถ่เป็นวันที่ ไม่ใช่ “1 ปีนับจากวันทำสัญญา” ที่ต้องมานับกันเอง เพราะเป็นวันที่ใช้ตั้งต้นทั้งการส่งหนังสือแจ้งในข้อ 4 และการวางแผนเงินของนายทุน (ในดีลใต้ พ.ร.บ. ถ้าส่งหนังสือแจ้งไม่ครบ ผู้ขายฝากยังไถ่ได้ต่ออีก ตามข้อ 4)

ถ้าผู้ขายฝากขอขยายเวลา แนวทางที่ปลอดภัยคือทำเป็นหนังสือและจดทะเบียนที่สำนักงานที่ดิน ไม่ใช่ตกลงกันปากเปล่าหรือทางแชท ดีลใต้ พ.ร.บ. ขยายเวลาไถ่รวมทั้งหมดได้ไม่เกิน 10 ปี (มาตรา 10) อ่านขั้นตอนต่อเวลาได้ใน ขายฝากครบกำหนด ต่อเวลาได้ไหม

ข้อ 4 ดีลใต้ พ.ร.บ. ต้องส่งหนังสือแจ้ง 3–6 เดือนก่อนครบ

ข้อนี้คือจุดที่ควรเช็คให้ครบที่สุด สำหรับดีลใต้ พ.ร.บ. มาตรา 17 กำหนดให้ผู้ซื้อฝากมีหนังสือแจ้งผู้ขายฝากล่วงหน้า ไม่น้อยกว่า 3 เดือน แต่ไม่เกิน 6 เดือน ก่อนวันครบกำหนดไถ่ ส่งทางไปรษณีย์ลงทะเบียนตอบรับ ระบุวันครบกำหนดไถ่และจำนวนสินไถ่ พร้อมแนบสำเนาสัญญาขายฝาก

ถ้าไม่แจ้ง หรือแจ้งไม่ครบตามนี้ ผู้ขายฝากมีสิทธิไถ่ได้ภายใน 6 เดือนนับจากวันครบกำหนดเดิม เท่ากับเงินที่นายทุนวางแผนจะได้คืนอาจถูกเลื่อนออกไปอีกครึ่งปี นายทุนจึงควรจดวันส่งหนังสือไว้ตั้งแต่วันจดทะเบียน และเก็บใบตอบรับไว้เป็นหลักฐาน ดูเรื่องที่เกิดหลังสัญญาครบกำหนดเพิ่มเติมได้ใน สัญญาขายฝากหมดอายุ ทำอะไรได้บ้าง

รับซื้อฝากกับ InnoHome ผลตอบแทน 9–15% ต่อปี ขึ้นกับทรัพย์และวงเงิน อ้างอิงจากดีลที่ผ่านมา ไม่ใช่การรับประกัน การซื้อฝากมีความเสี่ยงเรื่องการเป็นเจ้าของทรัพย์และการขายทรัพย์ ทุกดีลจดทะเบียนที่สำนักงานที่ดินต่อหน้าเจ้าหน้าที่ ทีมติดตามงวดที่ต้องชำระตลอดอายุสัญญา และคุณเปิดดูงวดที่เข้าจริงได้เองในพอร์ทัล

ดูรายละเอียดนักลงทุน

ข้อ 5 ระหว่างสัญญา ผู้ขายฝากยังใช้ทรัพย์ได้

แม้กรรมสิทธิ์จะเป็นของนายทุนแล้ว แต่ในดีลใต้ พ.ร.บ. ผู้ขายฝากมีสิทธิครอบครอง ใช้สอย และถือเอาประโยชน์จากทรัพย์เพื่ออยู่อาศัยหรือทำเกษตรกรรม จนถึงวันที่หมดสิทธิไถ่ โดยไม่ต้องเสียค่าตอบแทนให้ผู้ซื้อฝาก (มาตรา 12) สิทธินี้มาจากกฎหมาย ไม่ต้องเขียนไว้ในสัญญาก็มีผล

และในดีลใต้ พ.ร.บ. ผู้ซื้อฝากจะก่อภาระใด ๆ ในทรัพย์ที่กระทบสิทธิของผู้ขายฝากไม่ได้ (มาตรา 16) นายทุนที่คิดจะทำธุรกรรมใดกับทรัพย์ระหว่างสัญญา ควรถามทนายก่อนว่าเข้าข่ายหรือไม่

ข้อ 6 ไถ่ก่อนกำหนด ผลตอบแทนลดลงตามจริง

ในดีลใต้ พ.ร.บ. ผู้ขายฝากไถ่ก่อนครบกำหนดได้ มาตรา 10 กำหนดให้ลดส่วนที่เกินราคาขายฝากลงตามสัดส่วนเวลา และผู้ซื้อฝากเรียกค่าเสียโอกาสได้ไม่เกิน 2% ต่อปีของราคาขายฝาก คิดตามระยะเวลาที่เหลือ นายทุนจึงควรวางแผนเงินโดยเผื่อกรณีได้เงินคืนเร็วกว่ากำหนด และผลตอบแทนรวมน้อยกว่าที่คำนวณไว้ทั้งปี

ข้อ 7 ข้อตกลงนอกแบบพิมพ์ ยิ่งน้อยยิ่งดี

สัญญาที่จดทะเบียนใช้แบบพิมพ์ของสำนักงานที่ดิน ถ้าดีลมีบันทึกข้อตกลงเพิ่มเติม ไม่ควรมีเอกสารที่ทำให้เจตนาของดีลกำกวม เช่น สัญญากู้เงินซ้อนอีกฉบับ หรือหนังสือมอบอำนาจที่ยังไม่กรอกข้อความ ในดีลใต้ พ.ร.บ. ข้อที่ขัดกับ พ.ร.บ. เป็นโมฆะอยู่แล้ว และเอกสารลักษณะนี้ยังเสี่ยงทำให้เกิดข้อพิพาทว่าคู่สัญญาตั้งใจทำนิติกรรมแบบไหน บันทึกเพิ่มเติมทุกฉบับควรผ่านทนายก่อนลงชื่อ

ก่อนถึงวันโอน นายทุนควรได้เห็นผลประเมินทรัพย์และผลตรวจโฉนดก่อน อ่านขั้นตอนได้ใน นายทุนประเมินทรัพย์ก่อนรับขายฝาก 5 ขั้น

ตัวอย่างคำนวณ ราคาขายฝาก 2 ล้านบาท

ใช้ราคาจากตัวอย่างดีลบนหน้านักลงทุนของ InnoHome: บ้านเดี่ยวพร้อมที่ดิน ราคาขายฝาก ฿2,000,000 (50% ของราคาประเมิน ฿4,000,000) สัญญา 1 ปี ใช้อัตรา 15% ต่อปี ซึ่งเป็นเพดานตามกฎหมายและขอบบนของช่วง 9–15% ที่ขึ้นกับทรัพย์และวงเงิน ไม่ได้หมายความว่าทุกดีลได้เท่านี้ สมมติให้ผู้ขายฝากเป็นบุคคลธรรมดา ทรัพย์ใช้อยู่อาศัย (อยู่ใต้ พ.ร.บ.) และทยอยไถ่ถอนรายเดือนโดยไม่มีการหักล่วงหน้า

  • เพดานสินไถ่ = 2,000,000 + (2,000,000 × 15% × 1 ปี) = ฿2,300,000 · ยอดทยอยไถ่ถอนเดือนละ ฿25,000
  • ไถ่ตามกำหนด: รับยอดทยอยไถ่ถอน 12 งวด = ฿300,000 วันไถ่ผู้ขายฝากชำระ ฿2,000,000 รวมนายทุนได้รับ ฿2,300,000
  • ไถ่เมื่อครบ 6 เดือน: รับไปแล้ว 6 งวด = ฿150,000 · ค่าเสียโอกาสเรียกได้ไม่เกิน 2,000,000 × 2% × 6/12 = ฿20,000 · ผลตอบแทนรวมไม่เกิน ฿170,000 แทน ฿300,000
  • ไม่ไถ่ ขายทรัพย์ได้ดี (สมมติ): ขายได้ ฿3,400,000 ใช้เวลา 6 เดือน หักค่านายหน้า 5% = ฿170,000 เหลือ ฿3,230,000 ก่อนหักภาษีและค่าธรรมเนียมโอน
  • ไม่ไถ่ ตลาดไม่ดี (สมมติ): ขายได้ ฿2,000,000 ใช้เวลา 12 เดือน หักค่านายหน้า 5% = ฿100,000 เหลือ ฿1,900,000 ต่ำกว่าราคาขายฝาก ฿100,000 ก่อนหักภาษี และเงินจมอยู่ในทรัพย์อีกทั้งปี ดูภาษีได้ใน ลงทุนขายฝาก-จำนอง เสียภาษีอะไรบ้าง

ข้อมูลตัวอย่างเพื่ออธิบายวิธีคิด ไม่ใช่เคสลูกค้าจริง และไม่ใช่การรับประกันผลตอบแทน · ตัวอย่างสมมติว่ายอดทยอยไถ่ถอนรายเดือนนับเป็นสินไถ่ที่ชำระแล้ว และคิดค่าเสียโอกาสตามถ้อยคำมาตรา 10 ซึ่งวิธีคิดทั้งสองเรื่องยังรอทนายยืนยัน

ถ้าทรัพย์หลุด เราจัดการยังไง

ทีมติดตามงวดที่ต้องชำระตลอดอายุสัญญา และนายทุนเปิดดูเองได้ในพอร์ทัล ถ้ามีงวดสะดุด คุณจะรู้ตั้งแต่งวดแรกที่ช้า ไม่ใช่รู้ตอนครบกำหนด ถ้าเจ้าของทรัพย์ไถ่ถอนไม่ทัน และบอกเราตรง ๆ ก่อนครบกำหนด เราหาทางออกให้ — ต่อสัญญา · หาทุนใหม่ · หรือช่วยขายทรัพย์ออกก่อนครบสัญญา แต่ถ้าเจ้าของทรัพย์ไม่ให้ความร่วมมือ สิทธิ์ตามกฎหมายเป็นของผู้รับซื้อฝาก ซึ่งอยู่นอกเหนือการตัดสินใจของ InnoHome

เมื่อพ้นกำหนดไถ่ (รวมช่วงที่ขยายออกไปตามข้อ 4 ถ้ามี) และไม่มีการไถ่ ทรัพย์เป็นของนายทุนตามสัญญาขายฝาก เราใช้ทีมการตลาดและช่องทางเดียวกับที่ใช้ขายทรัพย์ปกติช่วยขายให้ ถ้าใช้บริการฝากขายของเรา ค่านายหน้า 5% หรือขั้นต่ำ 50,000 บาท แต่การขายต้องใช้เวลา ราคาขึ้นกับตลาดตอนนั้น และเราไม่รับประกันว่าจะขายได้ภายในเวลาหรือราคาเท่าใด

อยากเริ่มเป็นนายทุน ต้องเตรียมอะไรบ้าง

เริ่มจากเงินที่ไม่ต้องใช้ภายในอายุสัญญา เพราะเงินอยู่ในสัญญาตลอด ถอนกลางทางไม่ได้ ขั้นต่ำของ InnoHome คือ ฿3,000,000 สำหรับกรุงเทพฯ–ปริมณฑล และ ฿1,000,000 สำหรับต่างจังหวัด จากนั้นดูดีลที่เปิดอยู่พร้อมผลประเมิน ตัวเลขทุกบรรทัด และแผนกรณีทรัพย์หลุด ก่อนตัดสินใจ

เราพูดกับนายทุนทุกคนเหมือนกันว่า “ลงทุนแล้วต้องนอนหลับ ถ้าลงทุนแล้วนอนไม่หลับ ยังไม่ต้องลงดีกว่า” บทความนี้เป็นข้อมูลทั่วไป ไม่ใช่ความเห็นทางกฎหมาย สัญญาและบันทึกเพิ่มเติมทุกฉบับควรให้ทนายตรวจก่อนใช้จริงนะครับ

ดูรายละเอียดนักลงทุน แอดไลน์ InnoHome

Add LINE โทร 02-096-4977
Add LINE