ผู้ขายฝากไม่ไถ่ถอน นายทุนทำยังไง ขายฝาก-จำนอง

-
-
-

วันที่ยอดที่ตกลงกันไว้ไม่เข้าบัญชีติดกันสองเดือน คำถามแรกของนายทุนแทบทุกคนคือ จะเอาทรัพย์คืนได้เมื่อไหร่ สิ่งที่ InnoHome อยากให้เข้าใจก่อนคือ สิ่งที่ทำให้เงินจมนานขึ้นได้ ไม่ใช่แค่อีกฝ่ายไม่ส่งยอดตามตาราง แต่คือนายทุนทำขั้นตอนผิดลำดับ ทั้งส่งหนังสือแจ้งไม่ครบ เข้าไปเอาทรัพย์เอง หรือรอจนเลยกำหนดแล้วค่อยเริ่มคิด

คำว่า “ไม่ไถ่ถอน” ในบทความนี้หมายถึงผู้ขายฝากไม่นำค่าสินไถ่มาซื้อทรัพย์คืนภายในกำหนดไถ่ที่จดทะเบียนไว้ ผู้ขายฝากไม่ใช่ลูกหนี้ เพราะขายฝากไม่ใช่การกู้ยืม ส่วนฝั่งจำนอง มีหนี้เงินกู้จริง (ผู้จำนองอาจเป็นลูกหนี้เอง หรือเอาทรัพย์มาประกันหนี้ของคนอื่นก็ได้) และปัญหาคือผิดนัดชำระหนี้และดอกเบี้ย สองกรณีนี้ใช้กฎหมายคนละชุด ขั้นตอนของนายทุนจึงต่างกันตั้งแต่วันแรก

ขายฝากกับจำนอง ทางเดินคนละเส้น

  • ขายฝาก — กรรมสิทธิ์อยู่ในชื่อนายทุนตั้งแต่วันจดทะเบียน ถ้าพ้นกำหนดไถ่แล้วไม่มีการไถ่ สิทธิไถ่ของผู้ขายฝากสิ้นสุด แต่ในเคสที่อยู่ใต้ พ.ร.บ.ขายฝาก 2562 ต้องแจ้งก่อนครบกำหนดให้ถูกต้อง ไม่งั้นวันสิ้นสุดสิทธิไถ่จะเลื่อนออกไป และถ้ายังมีคนอยู่ในทรัพย์ ยังต้องเจรจาหรือฟ้องขับไล่
  • จำนอง — ทรัพย์ไม่ได้เป็นของนายทุน และไม่ตกเป็นของนายทุนโดยอัตโนมัติ ต้องบอกกล่าวแล้วฟ้องบังคับจำนองผ่านศาล

ก่อนเริ่มขั้นตอนใด ๆ ให้หยิบสัญญาที่จดทะเบียนมาดูก่อนว่าดีลนี้เป็นแบบไหน (เทียบในบทความ ขายฝาก vs จำนอง)

ขั้นที่ 1–3 ตั้งแต่เดือนแรกที่เงินไม่เข้า

ขั้นที่ 1 เช็กให้แน่ว่าเงินไม่เข้าจริง ดูยอดเข้าบัญชีเทียบกับตารางที่ตกลงกันไว้ ทุกยอดที่ได้รับต้องจดวันที่และจำนวนเงินไว้ เพราะจะใช้คำนวณยอดในขั้นต่อไป

ขั้นที่ 2 คุยก่อน และคุยเร็ว เดือนแรกที่ช้าคือจังหวะที่ยังมีทางเลือกมาก ฝั่งขายฝาก ทางที่ใช้กันคือ ต่อสัญญา · หาทุนใหม่มาปิดแทน · หรือช่วยขายทรัพย์ก่อนครบสัญญา ฝั่งจำนอง เจ้าของทรัพย์ยังเป็นผู้จำนอง การขายทรัพย์เพื่อปิดหนี้จึงเป็นการตัดสินใจของเขา นายทุนช่วยได้ด้วยการตกลงยอดปิดให้ชัด

ขั้นที่ 3 ข้อตกลงใหม่ต้องเป็นลายลักษณ์อักษร คำพูดทางโทรศัพท์ว่า “ขอเลื่อนไปเดือนหน้า” ไม่ได้เปลี่ยนกำหนดไถ่ที่จดทะเบียนไว้ ฝั่งขายฝาก ถ้านายทุนลงชื่อยอมขยายเวลาไถ่เป็นหนังสือ ข้อตกลงนั้นผูกพันนายทุนแล้ว และควรไปจดทะเบียนที่สำนักงานที่ดินเพื่อใช้ยันบุคคลภายนอก (รายละเอียดอยู่ในบทความ สัญญาขายฝากใกล้ครบกำหนด ต่อเวลาไถ่ถอนได้อย่างไร)

ขายฝาก: หนังสือแจ้งก่อนครบกำหนด

เช็กขอบเขตก่อนทุกครั้ง — พระราชบัญญัติคุ้มครองประชาชนในการทำสัญญาขายฝากที่ดินเพื่อเกษตรกรรมหรือที่อยู่อาศัย พ.ศ. 2562 คุ้มครองเฉพาะเมื่อผู้ขายฝากเป็น บุคคลธรรมดา และทรัพย์เป็น ที่อยู่อาศัยหรือที่ดินเพื่อเกษตรกรรม ผู้ขายฝากที่เป็นนิติบุคคล หรือทรัพย์ที่ไม่ได้ใช้อยู่อาศัยหรือทำเกษตร เช่น โรงงาน โกดัง ไม่อยู่ใต้ พ.ร.บ. ฉบับนี้ ส่วนตึกแถวที่มีคนอยู่อาศัยอาจเข้าข่าย

ในเคสที่เข้าข่าย มาตรา 17 กำหนดให้ผู้ซื้อฝากมีหนังสือแจ้งผู้ขายฝากล่วงหน้า ไม่น้อยกว่า 3 เดือนแต่ไม่เกิน 6 เดือน ก่อนครบกำหนดไถ่ ส่งทางไปรษณีย์ลงทะเบียนตอบรับ ระบุกำหนดเวลาไถ่และจำนวนสินไถ่ และแนบสำเนาสัญญาขายฝาก ถ้าผู้แจ้งไม่ใช่ผู้ซื้อฝากเดิม ต้องระบุด้วยว่าให้ไถ่กับใครและชำระที่ไหน ถ้าไม่แจ้งภายในช่วงเวลานี้ หรือไม่แนบสำเนาสัญญาไปด้วย มาตรา 17 วรรคสองให้ผู้ขายฝากไถ่ได้ภายใน 6 เดือนนับจากวันครบกำหนดไถ่ตามสัญญา โดยชำระสินไถ่ตามจำนวนในสัญญา แปลว่าเงินของนายทุนอาจกลับมาช้าลงอีกครึ่งปี ถ้าไม่แน่ใจว่าเคสเข้าข่ายไหม ทางที่ปลอดภัยคือแจ้งตามมาตรา 17 ไว้ก่อน และให้ทนายตรวจหนังสือก่อนส่ง

อีกเรื่องคืออย่าหลบหน้าในช่วงครบกำหนด แจ้งช่องทางรับเงินไว้ในหนังสือให้ชัด และรับเงินเมื่อผู้ขายฝากมาไถ่

ขายฝาก: พ้นกำหนดไถ่แล้ว ทำอะไรต่อ

เมื่อพ้นกำหนดไถ่ (เคสใต้ พ.ร.บ. 2562 รวมช่วง 6 เดือนที่ขยายออกไปถ้าแจ้งไม่ถูกต้อง) และไม่มีการไถ่ สิทธิไถ่สิ้นสุด กรรมสิทธิ์อยู่ในชื่อนายทุนอยู่แล้ว สิ่งที่ทำต่อคือ

  1. ขอคัดสำเนาโฉนด ยืนยันว่าไม่มีการจดทะเบียนไถ่หรือขยายเวลาไถ่ค้างอยู่ และสอบถามว่ามีการวางเงินสินไถ่ไว้ที่หน่วยงานรัฐหรือไม่
  2. ทำบัญชีเงินที่ได้รับระหว่างสัญญาให้ครบ ในเคสที่อยู่ใต้ พ.ร.บ. 2562 มาตรา 8 วรรคสี่ กำหนดให้เงินหรือประโยชน์ที่ผู้ซื้อฝากได้รับจากผู้ขายฝาก ถือเป็นส่วนของสินไถ่ที่ชำระแล้ว ยอดไหนนับรวมบ้าง ให้ทนายตรวจเป็นรายเคส
  3. ถ้ายังมีคนอยู่ในทรัพย์ กฎหมายกำหนดให้ผู้ขายฝากต้องส่งมอบการครอบครอง ถ้าไม่ยอมออก ทางที่ถูกคือเจรจา หรือฟ้องต่อศาล ซึ่งเป็นคดีผู้บริโภค การเปลี่ยนกุญแจ ขนของ หรือตัดน้ำไฟเอง เสี่ยงถูกดำเนินคดี ถ้าเป็นที่ดินเกษตร ต้องยอมให้เจ้าของผลิตผลเข้ามาเก็บได้ตามกรอบเวลาที่กฎหมายกำหนด

ไม่อยากไล่กำหนดแจ้งและเอกสารเองทุกดีล
ทีม InnoHome ติดตามยอดตลอดอายุสัญญา และเข้าเจรจาตั้งแต่ก่อนครบกำหนด นายทุนเปิดดูเงินที่เข้าได้เองในพอร์ทัล ผลตอบแทน 9–15% ต่อปี ขึ้นกับทรัพย์และวงเงิน ไม่รับประกันผลตอบแทน

ดูรายละเอียดนักลงทุน →

จำนอง: ต้องบอกกล่าวแล้วฟ้อง

ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 711 วางหลักว่าข้อตกลงที่ทำไว้ก่อนหนี้ถึงกำหนด ว่าถ้าไม่ชำระให้ทรัพย์ตกเป็นของผู้รับจำนอง หรือให้จัดการทรัพย์ด้วยวิธีอื่นนอกจากบังคับจำนอง ไม่สมบูรณ์ ข้อความทำนอง “ผิดนัดแล้วทรัพย์เป็นของนายทุน” ในสัญญาจำนองจึงพึ่งไม่ได้ ขั้นตอนจริงคือ

  1. บอกกล่าวบังคับจำนองเป็นหนังสือ ตามมาตรา 728 ให้ลูกหนี้ชำระหนี้ภายในเวลาที่กฎหมายกำหนด ตามแนวคำพิพากษาศาลฎีกา ถ้าบอกกล่าวไม่ครบกำหนด จะยังไม่มีอำนาจฟ้องบังคับจำนอง กรอบเวลาและวิธีส่งให้ทนายร่างและตรวจเป็นรายเคส
  2. ฟ้องบังคับจำนองต่อศาล ขอให้ศาลสั่งให้นำทรัพย์ออกขายทอดตลาด
  3. บังคับคดี ทรัพย์ถูกขายทอดตลาด เงินที่ได้นำมาชำระหนี้ตามลำดับ

ทั้งหมดมีค่าทนาย ค่าธรรมเนียมศาล และเวลารอ และราคาที่ขายทอดตลาดได้อาจต่ำกว่าหนี้ นายทุนจำนองจึงต้องเข้มเรื่องวงเงินตั้งแต่ก่อนลงเงิน

4 อย่างที่นายทุนห้ามทำเอง

  1. เข้าไปเอาทรัพย์ เปลี่ยนกุญแจ หรือขนของออกเอง ต้องผ่านศาล
  2. เรียกเกินเพดานของกฎหมาย ในเคสขายฝากที่อยู่ใต้ พ.ร.บ. 2562 สินไถ่ที่ตกลงกันไว้ต้องไม่เกินราคาขายฝากบวก 15% ต่อปี ส่วนการกู้ยืมที่จำนองเป็นประกัน ดอกเบี้ยก็มีเพดาน 15% ต่อปี และกฎหมายยังห้ามเรียกประโยชน์อย่างอื่นนอกจากดอกเบี้ยที่มากเกินสมควรด้วย เกินเพดานแล้วเสี่ยงทั้งทางแพ่งและทางอาญา
  3. เก็บค่าเช่าจากผู้ขายฝาก ในเคสที่อยู่ใต้ พ.ร.บ. 2562 ผู้ขายฝากมีสิทธิครอบครองและใช้ทรัพย์เพื่ออยู่อาศัยหรือทำเกษตรกรรมต่อไปจนถึงวันที่หมดสิทธิไถ่ โดยไม่ต้องจ่ายค่าตอบแทนให้ผู้ซื้อฝาก เป็นสิทธิตามกฎหมาย ไม่ใช่ข้อในสัญญา ถ้าเก็บเงินไป เงินนั้นถือเป็นส่วนของสินไถ่ที่ชำระแล้ว
  4. ติดตามด้วยการข่มขู่ ประจาน หรือติดต่อคนรอบตัวอีกฝ่าย เสี่ยงผิดกฎหมาย และทำให้อีกฝ่ายเลิกคุย ทางออกที่ปิดดีลได้โดยไม่ต้องขึ้นศาลก็ปิดไปด้วย

ตัวอย่างคำนวณ แจ้งครบ vs แจ้งไม่ครบ

ตัวเลขสมมติเพื่ออธิบายวิธีคิด ไม่ใช่เคสลูกค้าจริง ขายฝากราคา 1,000,000 บาท เคสที่อยู่ใต้ พ.ร.บ. 2562 กำหนดไถ่ 1 ปี ประโยชน์ตอบแทน 15% ต่อปี (เพดานตาม พ.ร.บ. ไม่ใช่อัตราที่ทุกดีลได้) รับล่วงหน้า 3 เดือนวันจดทะเบียน ผู้ขายฝากไม่ชำระต่อตั้งแต่เดือนที่ 8

รายการวิธีคิดจำนวนเงิน
ยอดทยอยไถ่ถอนต่อเดือน1,000,000 × 15% ÷ 1212,500 บาท
รับล่วงหน้าวันจดทะเบียน12,500 × 337,500 บาท
รับรายเดือน เดือนที่ 4–712,500 × 450,000 บาท
เงินที่ได้รับระหว่างสัญญา37,500 + 50,00087,500 บาท
ที่ไม่ได้รับ เดือนที่ 8–1212,500 × 562,500 บาท
ถ้าแจ้งไม่ถูกต้องตามมาตรา 17 ผลตอบแทนที่เสียโอกาส (กฎหมายให้ชำระสินไถ่ตามจำนวนในสัญญา)12,500 × 675,000 บาท

15% คือเพดานตามกฎหมาย ไม่ใช่อัตราที่ทุกดีลได้ และวิธีวัดเพดานเมื่อมีการหักเงินล่วงหน้าจากผู้ขายฝาก เป็นเรื่องที่ทนายต้องตรวจเป็นรายเคส ระหว่าง 6 เดือนที่ขยายนั้น เงินต้น 1,000,000 บาทยังกลับมาไม่ได้ สมมติต่อว่าพ้นกำหนดแล้วขายทรัพย์ได้ 1,600,000 บาท ถ้านายทุนนำทรัพย์มาฝากขายกับ InnoHome ค่านายหน้าฝากขายคือ 5% หรือขั้นต่ำ 50,000 บาท กรณีนี้ 5% = 80,000 บาท ยังไม่รวมค่าโอนและภาษีวันขายซึ่งขึ้นกับราคาประเมินของแต่ละแปลง (วิธีคิดอยู่ในบทความ วิธีคำนวณค่าโอนที่ดิน) ราคา 1,600,000 บาทเป็นตัวเลขสมมติ ราคาจริงขึ้นกับตลาดในวันขาย

ถ้าทรัพย์หลุด เราจัดการยังไง

หัวข้อนี้ใช้กับขายฝากที่พ้นกำหนดไถ่แล้วเท่านั้น ฝั่งจำนอง ทรัพย์ไม่ตกเป็นของนายทุนเอง ต้องบังคับจำนองผ่านศาลตามหัวข้อก่อนหน้า ซึ่งโดยทั่วไปจบที่การขายทอดตลาด แผนของ InnoHome เริ่มก่อนนายทุนลงเงิน ไม่ใช่เริ่มวันครบกำหนด

  • ก่อนนายทุนตัดสินใจลงเงิน — ทีมประเมินของเราประเมินเองเทียบราคาตลาดจริง แล้วเสนอราคาขายฝากให้ต่ำกว่าราคาประเมินพอสมควร เป้าหมายคือให้ผู้ขายฝากไถ่ถอนไหว เพราะดีลที่จบด้วยทรัพย์หลุดคือดีลที่เสียทั้งสองฝ่าย
  • ระหว่างสัญญา — ติดตามยอดตลอดอายุสัญญา นายทุนเปิดดูเองได้ในพอร์ทัล
  • เมื่อเริ่มส่งไม่ไหว — ถ้าผู้ขายฝากแจ้งตรง ๆ ก่อนครบกำหนด เราเสนอทางออก ต่อสัญญา · หาทุนใหม่ · หรือช่วยขายทรัพย์ก่อนครบสัญญา แต่ถ้าผู้ขายฝากไม่ให้ความร่วมมือ สิทธิตามกฎหมายเป็นของผู้รับซื้อฝาก ซึ่งอยู่นอกเหนือการตัดสินใจของ InnoHome
  • ถ้าไม่ไถ่ถอนจริง — สิทธิไถ่สิ้นสุด ทรัพย์อยู่ในชื่อนายทุนอยู่แล้ว เราใช้ทีมการตลาดชุดเดียวกับที่ขายทรัพย์ปกติมาช่วยขาย แต่การขายใช้เวลา และเราไม่รับประกันว่าจะขายได้ภายในเวลาหรือราคาเท่าใด

มุมของผู้ขายฝากในเรื่องเดียวกันอยู่ในบทความ ขายฝากแล้วหลุด ทำอย่างไร

อยากเริ่มเป็นนายทุน ต้องเตรียมอะไรบ้าง

เตรียมเงินที่ยอมให้จมได้นานกว่าระยะสัญญา เพราะตัวอย่างข้างบนแสดงแล้วว่าเงินอาจกลับมาช้ากว่ากำหนดได้หลายเดือน เราแนะนำให้เริ่มที่ 3,000,000 บาท สำหรับทรัพย์ในกรุงเทพฯ และปริมณฑล และ 1,000,000 บาท สำหรับทรัพย์ต่างจังหวัด ทุนต่ำกว่านี้บอกทีมได้ แต่ไม่รับปากว่าจะมีดีลที่พอดีทุกเดือน เอกสารสิทธิ์ที่รับคือ โฉนด (น.ส.4) และ ห้องชุด (อ.ช.2) ส่วน น.ส.3 ก. พิจารณาเป็นรายกรณี (เรื่องกฎหมายพื้นฐานของนายทุนอ่านต่อใน นายทุน คือใคร ต้องจดทะเบียนไหม)

ผลตอบแทน 9–15% ต่อปี ขึ้นกับทรัพย์และวงเงิน ทุกดีลมีโฉนดจดทะเบียนที่กรมที่ดินค้ำ ไม่รับประกันผลตอบแทน การลงทุนมีความเสี่ยง ลงทุนแล้วต้องนอนหลับ ถ้าลงทุนแล้วนอนไม่หลับ ยังไม่ต้องลงดีกว่า เราตอบกลับภายใน 1 ชั่วโมงในเวลาทำการ

ดูเงื่อนไขการเป็นนายทุน → แอดไลน์ InnoHome

บทความนี้ให้ข้อมูลทั่วไป ไม่ใช่ความเห็นทางกฎหมายและไม่ใช่คำแนะนำการลงทุน เลขมาตราและกรอบเวลาที่อ้างถึงควรให้ทนายยืนยันตามข้อเท็จจริงของแต่ละเคสก่อนนำไปใช้ · อัตราและเงื่อนไขเป็นค่า ณ วันที่ 9 ตุลาคม 2569 ซึ่งเปลี่ยนแปลงได้ · บริษัท อินโนเวสเตอร์ จำกัด

Add LINE โทร 02-096-4977
Add LINE